Tydzień temu ostro powiało. W poniedziałek wychodząc na parking nie doliczyłem się trzeciej anteny. Wielopasmowy vertical zbudowany na bazie wędki poległ pod naporem wiatru. Do awarii przyczyniło się prawdopodobnie mocowanie cybantem które spowodowało spłaszczenie przekroju rury i zmniejszenie jej wytrzymałości w tym krytycznym miejscu.
Dolna część została wymieniona i wzmocniona druga rurą o mniejszej średnicy oraz zastosowałem opaskę z grubej gumy która ma zminimalizować odkształcenia przy cybancie.
Zachęcony efektami pracy zdalnej skrzynki antenowej CG3000 którą obecnie mam zamontowaną na dachu postanowiłem wykonać coś o podobnej funkcjonalności ale znacznie niższym kosztem.
Idea jest następująca:
Tuner antenowy „przyantenowy” czyli po prostu zdalnie strojony układ LC dopasowujący dowolny kawałek drutu do linii zasilającej 50 ohm (LW, dipol, delta)
Strojenie ze stanowiska przy radiostacji na podstawie wskaźnika SWR (TRX, dodatkowy miernik) za pomocą serwemechnizmu napędzającego wariometr oraz kondensator
Połączenie sterownika ze skrzynką za pomocą 8 przewodowego kabla (np. komputerowy kabel sieciowy
Manualny przełącznik konfiguracji skrzynki do współpracy z antenami o małej impedancji (mocno skrócone ćwiartki) poniżej 12 ohm oraz powyżej
Koszt z obudową i dodatkami w przedziale 200-300 zł czyli 1/4 tunera CG3000.
Znalazłem bardzo ciekawą skrzynkę wojskową która będzie znakomitym dawcą organów dla tego rozwiązania.
Koszt to 138 zł z transportem przy zakupie kilku sztuk po upuście.
Udało zebrać się kilka osób do zakupu hurtowego. Towar który przyjechał okazał się w bardzo dobrej jakości.
Wariometr został wymontowany wraz z napędem. Okazało się że ma wbudowany prosty i skuteczny zestaw wyłączników krańcowych zabezpieczających przed zerwaniem taśmy.
Zaglądając w sierpniu na serwis voacap.com zorientowałem się że warto wejść na dach i popracować nad wielopasmową anteną na wyższe pasma KF ponieważ zbliża się czas podwyższonych warunków propagacyjnych które zapewnią ogólnoświatowy zasięg na prostych antenach drutowych.
Prognoza dla pasma 10m na października 2011 wskazuje że w godzinach południowych dla emisji CW (emisji cyfrowych) będzie zagwarantowana łączność z Australią, Afryką (południową i północą), Ameryką Południową z użyciem prostych anten drutowych. Tak dobre warunki będą prawdopodobnie wynikiem nałożenia się dwóch czynników: okresu równonocy jesiennej oraz rosnącej systematycznie aktywności słonecznej której szczyt jest wyznaczony na przełom 2013 i 2014 roku. W kolejnych miesiącach warunki mają być nieco słabsze jednak i tak mają utrzymywać się powyżej stanu na chwile obecną. Kolejny tak intensywny okres zapowiadany jest na kwiecień 2012.
Sytuacja ta wpłynie także na użytkowników cb radio. Od godzin porannych będą dokuczały użytkownikom cb stacje ze wschodniej Europy oraz Azji, a po południu królowała będzie hiszpańska corrida
Dla porównania prognoza voacap dla września 2011 (godzina 12 UTC). Widać że warunki są nieszczególne, w praktyce w godzinach porannych (9-11) możliwe są sporadyczne łączności z Australią na antenie pionowej.
Jak będzie faktycznie? Nie wiadomo. Można tylko zacytować pewnego laryngologa:
Od kilku tygodni w klubie SP2PUT trwa dyskusja na temat przeniesienia części nadawczej przemiennika SR2U na ulicę Brzozową. Do dyspozycji jest miejscówka po nieczynnym już przemienniku SR2B. Teoretycznie, dzięki większej wysokości nad gruntem nadajnik zapewnił by lepsze pokrycie. Wysokość anteny to około 35m n.p.g. Jednak okoliczne wysokie budynki (kilka wieżowców o tych samych gabarytach w promieniu kilkuset metrów) może wytłumić część wiązki. Na pewno ucierpi na tym pokrycie silnym sygnałem centrum Bydgoszczy znajdujące się w pradolinie Brdy, szczególnie południowa cześć doliny oraz okolice ul. Nakielskiej które znajdą się pod skarpą. Zyska południowa część miasta gdzie obecnie sygnał jest na dobrym poziomie. W odległości kilkunastu i więcej km od centrum Bydgoszczy zmiany nie są wielkie.
Korzystając ze strony cloudfr.com w oparciu o narzędzie tam udostępnione uzyskałem szacunkowe mapy zasięgu dla obecnej oraz nowej lokalizacji części nadawczej SR2U.
Opublikowane poniżej pliki przygotowane są w formacie dla programu Google Earth. Po uruchomieniu programu wystarczy je otworzyć. Włączając na przemian przygotowane warstwy obrazujące zasięg nadajnika można ocenić możliwości obu lokalizacji.
Skala dBm dla symulacji:
Do symulacji zostały przyjęte następujące założenia:
Moc nadajnika: 10W
Wysokość anteny nadawczej: 35m(nowa lokalizacja – ul. Brzozowa), 20m (aktualna lokalizacja – ul. Seminaryjna)
Zaintrygowany wpisem na forum przeprowadziłem symulację anteny TW-2010. Jest to mały przenośny dipol pionowy. Na końcach ramion posiada poziome pojemności dachowe. W oryginalnej konstrukcji w miejscu zasilania dipola znajduje się skrzynka antenowa. Można zastąpić ją dowolną reczną skrzynką lub skrzynką automatyczną i wtedy możemy pracować w miarę efektywnie w zakresie 14-28MHz. Antena ta na ehamreview ma bardzo pozytywne opinie (5.0).
Symulacja wykazuje że co prawda zysk tej anteny jest w okolicach zera ale wiązka główna jest bardzo nisko. Dodatkowo brak jakichkolwiek listków pasożytniczych i to może tłumaczyć bardzo pozytywne opinie o tej antenie w zakresie pracy DX.
Należy pamiętać że jest to antena kompromisowa przygotowana na wyjazdy i można ją zainstalować w czasie poniżej 2 minut.
Podczas długiego weekendu miałem czas na kolejne testy skrzynki CG-3000. Na wyjazd zabrałem trochę przewodów (linki) w izolacji oraz zapas PKL-li, dwie już trochę zdekompletowane wędki o początkowej długości 8m
Tym razem mój TS-480 pozostał w domowym zaciszu. Ponieważ do dyspozycji była skrzynka zewnętrza na weekendowy wypad zabrałem IC-7000 który jak wiadomo skrzynki nie posiada.
Mając trochę czasu zastanawiałem się nad docelową konfiguracją. Z uwagi na lokalne warunki do wyboru był veritikal ustawiony na balkonie z przeciwwagami rozpiętymi gdzie się da lub dipol z ramionami pod kątem około 100-110 stopni. Ponieważ warunki na wyższych pasmach były w długi weekend nieszczególne ostatecznie zdecydowałem się na dipol. Dodatkowym bodźcem były Zawody Warszawskie w paśmie 80m przewidziane na wtorek.
W związku z tym powstała instalacja antenowa jak na poniższej ilustracji:
Skrzynke CG-3000 zamontowałem trochę nietypowo. Zamocowana w poziomie jakoś tak bardziej naturalnie komponowała się z dipolem
W prezentowanej konfiguracji antena dawała się zestroić na każdym paśmie HF z SWR poniżej 1:1,5.
Efektywnie pracowałem w pasmach 80, 40, 30, 20m po całej Europie mimo dość niskiego zawieszenia anteny. Trudno ocenić skuteczność na pasmach wyższych ponieważ warunki były bardzo mizerne.
W Zawodach Warszawskich wystartowałem „rekreacyjnie” ponieważ z uwagi na moja ograniczoną percepcję słuchową nie mam szans w konfrontacji z najlepszymi.
Do godziny 7:00 czasu lokalnego warunki były znośne, później Słońce zrobiło demolkę. W sumie udało mi się zrobić 42 łączności na SSB korzystając z prezentowanego układu antenowego i mocy maksymalnej około 50-60W (zasilacz impulsowy 12V od konsoli).
PS. Tutaj wypada mi przeprosić uczestników zawodów. Z powodu głupiego błędu podczas przenoszenia danych z logu na notebooku do mojego logu straciłem zapisy z weekendowego wypadu i nie byłem wstanie wysłać logu i dać zasłużonych punktów.
Wreszcie dotarł na testy zewnętrzny tuner antenowy CG-3000. Urządzenie przeznaczone jest do dostrojenia w dosłownym tego znaczeniu praktycznie każdego kawałka drutu tak aby można było pracować na radiostacji w pasmach amatorskich od 1,8 do 30MHz.
To co odróżnia tą skrzynkę od skrzynek antenowych montowanych przy lub w TRXa to fakt że jej zadaniem nie jest oszukiwanie i chronienie końcówki mocy W.CZ. lecz doprowadzenie do rezonansu anteny na częstotliwości na której zamierzamy pracować. Jest to po prostu powrót do sprawdzonych wzorców z podręczników krótkofalarstwa. Wiele lat temu gdy królowały konstrukcje oparte na lampach nie stosowano skrzynek przy urządzeniu nadawczym. Znajdowały się one jedynie w postaci Pi filtra przy antenie. Zresztą podobna zasada obowiązuje nawet dzisiaj w konstrukcjach wojskowych dla nadajników szerokopasmowych – skrzynka antenowa znajduje się przy antenie. Dzięki temu uzyskujemy maksymalną sprawność anteny ponieważ od strony kabla zasilającego ma ona (wraz ze skrzynką) impedancję 50 ohm i jest dopasowana do nadajnika w sposób optymalny.
W PRAKTYCE
Na filmie poniżej przykład zastosowania skrzynki do zasilania kawałka drutu wywieszonego na wędce przez okno.
W ramach testu w klubie Andrzej SP2CA przeprowadził łączność ze stacją rosyjską w paśmie 20m za pomocą prezentowanego zestawu. „Wędkarska” antena była wysunięta z okna skierowanego na zachód a anteną porównawczą był Cubical Quad na dachu ustawiony na azymut 90 stopni.
Otrzymane raporty:
Zestaw wędkarski ze skrzynką CG-3000 – S7
Cubical Quad – S9
Na paśmie 3,7MHz porównywaliśmy siłę sygnału odbieranego komunikatu PZK
Delta na 3,7 Mhz – S9 +20dB
Zestaw wędkarski – S9+7dB
W warunkach domowych przeprowadziłem krótki test na 3,7MHz w zestawieniu z anteną W3DZZ
W ocenie korespondentów zestaw wędkarski zamontowany na balkonie z drutem 5,2m na wędce odstawał o 1-1,5S od anteny W3DZZ.
W łączności z kolegą z Opola zestaw wędkarski był nawet bardziej skuteczny – prawdopodobnie zadecydowało ustawienie anteny.
Skrzynka zamontowana na balkonie i uziemiona do konstrukcji barierki zapewniała możliwość automatycznego zestrojenia drutu o długości 5,2 m praktycznie dla każdej częstotliwości od 3,5 do 28MHz dla SWR poniżej 1:1,5. Dla pasma 160m ten kawałek drutu był już za krótki.
W długi weekend, podczas wyjazdu, planuję kolejne testy. Planuje sprawdzenie skrzynki w konfiguracji z verticalem oraz dipolem. W dalszych planach są testy tej skrzynki do zasilania wielopasmowej delty.
